شاید ساعت مچی در نگاه اول فقط وسیلهای برای نمایش زمان به نظر برسد، اما پشت این ظاهر ساده دنیایی از قطعات وجود دارد که به صورت دقیق و هماهنگ باهم کار میکنند. این اجزا مجموعهای از عناصر مکانیکی هستند که در کنار یکدیگر دقت، زیبایی و دوام را رقم میزنند. شناخت هر یک از قطعات ساعت مچی نه فقط برای علاقهمندان به دنیای ساعت ارزشمند است، بلکه به خریداران نیز کمک میکند تا بتوانند محصولی متناسب با نیاز و سبک زندگی خود انتخاب نمایند. اگر علاقهمندید که با اجزای ساعت مچی آشنا شوید و اطلاعات بیشتری در این زمینه به دست آورید، از شما دعوت میکنیم در ادامه این مقاله با مجموعه کرنوواچ همراه باشید.
اجزای بیرونی ساعت مچی (قطعات قابل مشاهده)
بخش بیرونی ساعت اولین سطح تماس فرد با ساعت است. این بخش از ساعت علاوه بر نقش ظاهری، وظیفه محافظت از سازوکار داخلی و ایجاد راحتی در استفاده روزمره از ساعت را نیز بر عهده دارد.
1. قاب (Case) و انواع آن
قاب پوسته اصلی ساعت بوده که شامل کلیه سازوکار داخلی، صفحه و شیشه میشود و از آن در مقابل ضربه، گردوغبار و رطوبت محافظت به عمل میآورد. به طور معمول قابها از جنس استیل ضد زنگ، تیتانیوم، سرامیک، رزین یا فلزات گرانبها مثل طلا ساخته میشوند. قابها انواع گرد، مربعی، مستطیلی یا حتی نامتقارن دارند.
2. شیشه ساعت (Crystal): معدنی، سافایر، پلاستیک
شیشه ساعت یک لایه شفاف محافظتی است که روی صفحه قرار میگیرد و از آن در مقابل خطوخش و ضربه محافظت مینماید. انواع شیشه ساعت مچی شامل موارد زیر می باشد:
- شیشه پلاستیکی (اکریلیک) سبک و مقاوم در برابر ضربه است، اما نسبت به خراشپذیری حساستر بوده و بیشتر در ساعتهای اسپرت یا اقتصادی به کار میرود.
- شیشه معدنی نسبت به پلاستیک مقاومتر و در ساعتهای روزمره و میانرده بسیار متداول است. در بسیاری از مدلهای اسپرت و کاربردی که هنگام بررسی قیمت ساعت مردانه کاسیو با آنها روبهرو میشوید، از شیشه معدنی استفاده شده که تعادل مناسبی میان مقاومت و قیمت ایجاد میکند.
- سافایر کریستال، مقاومترین نوع در برابر خطوخش به شمار میآید و معمولاً در ساعتهای باکیفیت و لوکس استفاده میشود.
3. تاج کوک (Crown) و دسته کوک
تاج کوک یک دکمه کوچک در کنار قاب قرار دارد و برای تنظیم زمان، تاریخ و در برخی موارد برای کوک کردن موتور مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرد.
4. دکمهها (Pushers) در ساعتهای کرنوگراف
در ساعتهای مجهز به کرنوگراف، دکمههای اضافی در دو سمت تاج یا در بالا و پایین آن قرار میگیرند. این دکمهها برای شروع، توقف و ریستکردن عملکرد زمانسنج استفاده میشوند و بخش مهمی از کاربری این نوع ساعتها را شکل میدهند.
5. بند ساعت (Strap/Bracelet) و اتصالات
بندها انواع مختلف چرمی، لاستیکی، پارچهای یا فلزی دارند که میتوانید متناسب با استایل رسمی، اسپرت یا روزمره سراغ هر یک از آنها بروید. اتصالات بند به قاب، شامل میلههای فنری (Spring Bars) و در برخی ساعتها، سیستمهای تعویض سریع هستند.
6. بزل (Bezel) و کاربردهای رایج
بزل ساعت حلقهای است که دور شیشه قرار میگیرد و میتواند ثابت یا چرخان باشد. در برخی ساعتهای غواصی، بزل چرخان یکطرفه برای اندازهگیری زمان باقیمانده زیر آب به کار میرود.
7. پشت قاب (Caseback): پیچی، فشاری، شفاف
پشت قاب، بخش زیرین ساعت است که با مچ تماس دارد و از زیر، موتور و سایر بخشها را محافظت میکند. این بخش میتواند به صورت فشاری یا پیچی بسته شود. نوع پیچی معمولاً برای افزایش مقاومت در برابر آب گزینه بهتری است.
اجزای داخلی ساعت مچی (ساختار داخل قاب)
زمانی که قاب ساعت را باز میکنیم، با اجزای داخلی ساعت مچی مواجه خواهیم شد. این بخشها به طور مستقیم دیده نمیشوند اما در خوانایی و عملکرد ساعت نقش بسیار مهمی دارند. در واقع، این بخشها حلقه اتصال بین ظاهر بیرونی و موتور هستند.
1. صفحه (Dial) و ایندکسها
صفحه، بستر اصلی نمایش زمان محسوب میشود که طراحی آن تا حد زیادی شخصیت ساعت را تعریف میکند. رنگ، بافت، نوع چاپ یا حکاکی و همچنین چینش نوشتهها، از جمله عناصر طراحی صفحه محسوب میشوند.
2. عقربهها (Hands): ساعت، دقیقه، ثانیه
عقربه ساعت معمولاً کوتاهتر و ضخیمتر، عقربه دقیقه بلندتر و باریکتر، و عقربه ثانیه نازکترین آنهاست که گاهی اوقات آن را برای خوانایی بهتر با نوک رنگی طراحی میکنند.
3. تاریخشمار و دیسکهای تقویم
بسیاری از ساعتهای مچی مجهز به قابلیت نمایش تاریخ، روز هفته و سایر اطلاعات تقویمی مهم هستند. این قابلیت از طریق دیسکهای چرخان کوچکی در زیر صفحه فراهم میشود که از طریق پنجرهای روی صفحه قابل دیدن است.
4. واشرها و آببندی (Gaskets) و مفهوم مقاومت در برابر آب
واشرها حلقههای لاستیکی یا سیلیکونی کوچکی هستند که در اطراف تاج، دکمهها، پشت قاب و گاهی دور شیشه قرار میگیرند. این قطعات در آببندی و جلوگیری از نفوذ رطوبت و گردوغبار به درون ساعت نقش بسیار مهمی را ایفا میکنند. مفهوم مقاومت در برابر آب (Water Resistance) بر پایه کیفیت همین آببندی تعریف میشود.
اجزای موتور ساعت مچی (Movement)؛ قلب ساعت
موتورهای ساعت مچی با ظرافت بسیار بالایی طراحی و مونتاژ میشوند و در دو دسته اصلی مکانیکی/اتوماتیک و کوارتز قرار میگیرند:
در موتور مکانیکی/اتوماتیک:
1. فنر اصلی (Mainspring) و بشکه (Barrel)
فنر اصلی در موتورهای مکانیکی و اتوماتیک، منبع ذخیره انرژی محسوب میشود. این فنر درون قطعهای استوانهای شکل قرار میگیرد و با کوک کردن دستی یا حرکت مچ در مدلهای اتوماتیک فشرده میشود. در اثر رها شدن تدریجی تنش فنر، انرژی به چرخ دندهها انتقال مییابد و موتور به حرکت در میآید.
2. چرخدندهها (Gear Train)
چرخ دندهها شبکهای از چرخهای ریز هستند که انرژی آزاد شده از فنر را به عقربهها انتقال میدهند. هر چرخ دنده با تعداد دندانه مشخصی طراحی شده تا نسبتهای لازم برای حرکت منظم عقربه ساعت، دقیقه و ثانیه را فراهم سازد.
3. فرار (Escapement) و چرخ تعادل (Balance Wheel)
مکانیزم فرار، نقطهای است که در آن انرژی پیوسته فنر به ضربانهای منظم تبدیل میشود. چرخ تعادل به همراه فنر تعادل مثل یک آونگ بسیار کوچک عمل میکند و با نوسانهای منظم خود، ریتم کار موتور را تنظیم مینماید. فرار با رها کردنِ کنترل شدهی چرخ دندهها، اجازه میدهد عقربهها با یک سرعت مشخص حرکت کنند.
4. پلها و پلیتها (Bridges & Main Plate)
در ساعتهای رده بالا این قطعات معمولاً دارای تزئینات ظریف نظیر ژنو استرایپس، پرلاژ یا لبهپردازی دستساز هستند. این جزئیات فنی و هنری را میتوان در مدلهای لوکس مشاهده کرد؛ به عنوان نمونه هنگام بررسی مشخصات و قیمت ساعت فردریک کنستانت مردانه، توجه به کیفیت پرداخت موتور و طراحی داخلی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
5. روتور (Rotor) در اتوماتیکها
روتور یک وزنه نیم دایرهای شکل است که در موتورهای اتوماتیک روی محور مرکزی نصب میشود و در اثر حرکت مچ دست میچرخد. در ادامه، فنر اصلی به صورت خودکار کوک شده و فرد میتواند بدون کوک دستی، از ساعت خود استفاده نماید.
در موتور کوارتز:
1. باتری و مدار الکترونیکی
در موتورهای کوارتز، منبع انرژی به جای فنر، باتری است. باتری جریان الکتریکی پایداری را به مدار الکترونیکی میرساند تا فرکانس کریستال کوارتز را کنترل و تقسیم نماید. بسیاری از مدلهای اقتصادی و کاربردی بازار، از جمله مدلهایی که هنگام بررسی قیمت ساعت زنانه کاسیو مشاهده میکنید، از همین نوع موتور بهره میبرند که دقت بالا و نگهداری آسانتری دارند.
2. کریستال کوارتز و موتور پلهای (Stepper Motor)
کریستال کوارتز تحت تأثیر جریان الکتریکی با فرکانس بالایی نوسان میکند. مدار الکترونیکی این فرکانس را به پالسهای منظم ثانیهای تبدیل نموده که به موتور پلهای یا Stepper Motor ارسال میشود. موتور پلهای این پالسها را به حرکات چرخشی گامبهگام تبدیل کرده و در نهایت عقربه ثانیه را با جهشهای منظم به جلو میبرد.
کرنوواچ؛ ارائهدهنده انواع ساعت مچی زنانه و مردانه اورجینال
آشنایی با ساختار و اجزای ساعت به شما کمک میکند تا هنگام خرید، فرق بین ساعتهای باکیفیت را با ساعتهای بیکیفیت بهتر تشخیص دهید. برای مثال زمانی که به بررسی مشخصات و قیمت ساعت مردانه سیکو میپردازید، شناخت نوع موتور، کیفیت شیشه و متریال قاب میتواند معیار دقیقتری برای مقایسه مدلهای مختلف در اختیار شما قرار دهد. مجموعه کرنوواچ با ارائه مجموعه گستردهای از ساعتهای زنانه و مردانه اورجینال، این امکان را برای شما فراهم کرده تا بتوانید متناسب با سلیقه، سبک پوشش و نیاز روزمره خود، بهترین ساعتها را انتخاب نمایید. در صورت وجود هرگونه سوال، لطفاً با کارشناسان کرنوواچ تماس بگیرید.
سوالات متداول
- آیا ساعت مکانیکی بهتر از کوارتز است؟
بستگی به اولویت شما دارد؛ مکانیکی برای ارزش مهندسی و حس کلاسیک، کوارتز برای دقت بالاتر و نگهداری سادهتر مناسبتر است.
- هر چند وقت یکبار باید ساعت سرویس شود؟
ساعتهای مکانیکی/اتوماتیک معمولاً هر ۳ تا ۵ سال یکبار سرویس کامل میخواهند و در کوارتزها تعویض به موقع باتری و بررسی آببندی کافی است مگر این که علائم خرابی دیده شود.
- چگونه میتوان عمر ساعت را افزایش داد؟
با جلوگیری از ضربه، دوری از میدان مغناطیسی و مواد شیمیایی، رعایت محدودیت مقاومت در برابر آب، و انجام سرویسهای دورهای میتوان عمر ساعت را بیشتر کرد.
